English English | Thứ ba, 27 Tháng 9, 2016 | Tin tức cập nhật
   
Cỡ Chữ

Quay về với giá trị cốt lõi

Share
(0 bình chọn, trung bình 0 / 5)

Những ngày cuối năm cũ, tôi nhận được túi quà đặc biệt của một người bạn lâu ngày không gặp - một túi “rau sạch” từ trang trại của anh. Đầu xuân, gặp lại anh, niềm vui như nhân đôi khi biết chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch của anh vừa khai trương thêm hai điểm bán hàng mới do anh trực tiếp quản lý và hai điểm khác được mở theo hình thức nhượng quyền.

Chặng đường đổi mới vừa qua, chúng ta chạy theo “công nghiệp hóa”, “hiện đại hóa” mà bỏ quên đi thế mạnh chính của mình là nông nghiệp. Trong ảnh: Sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn VietGAP tại huyện Củ Chi, TPHCM. Ảnh: TUẤN LINH

Không vui sao được, bởi những bạn bè tôi, như anh, sau nhiều năm phiêu bạt làm ăn, sau những thăng trầm với đất đai, với chứng khoán, đang trở về với những giá trị cốt lõi nhất - nông nghiệp.

Những người độc hành lặng lẽ

Những năm qua, làn sóng khởi nghiệp (start-up) nơi người trẻ mang đến ít nhiều sự hứng khởi, phần nào xua đi những u ám về khó khăn và suy thoái kinh tế gần đây. Không ồn ào như “start-up” công nghệ hay dịch vụ, khởi nghiệp trong nông nghiệp mới chỉ là những mạch nước ngầm nho nhỏ và âm thầm chảy. Bởi khởi nghiệp đã vô vàn gian khó. Khởi nghiệp nông nghiệp, làm nông nghiệp chân chính còn vất vả gấp nhiều lần.

Thực phẩm bẩn đã trở thành nỗi ám ảnh trong bữa cơm mọi nhà. Đi kèm đó, niềm tin của người Việt đã bị bào mòn giữa ma trận thật - giả khó phân. Vì thế, chọn hướng khởi nghiệp từ thực phẩm sạch, những người như bạn tôi, vất vả trăm ngàn lần, từ khâu sản xuất và kiểm soát chất lượng, đến khâu tổ chức mạng lưới bán hàng. Không thể giao phó, “out-source” cho “người ngoài” được công đoạn nào, phải tự kiểm soát hết mới đảm bảo được yếu tố “sạch” trong toàn bộ các khâu. “Sạch” - để từ đó gây dựng niềm tin nơi khách hàng.

...Nhìn lại chính sách nông nghiệp - nông thôn

Nông nghiệp cần được nhìn như một mảnh ghép của nông thôn, với đích đến là một nông thôn trở thành không gian sống có chất lượng, dựa vào nền tảng lao động nông nghiệp bền vững và có thu nhập xứng đáng.

Tôi có nhiều dịp chuyện trò với những người làm nông nghiệp và quan tâm đến đời sống nông thôn. Nỗi ưu tư cho nông nghiệp những ngày này có lẽ chưa bao giờ nhiều đến thế.

Tái cơ cấu nông nghiệp chưa chạm đến, chưa nhìn đến doanh nhân, doanh nghiệp như một lực lượng tiềm năng. Nhà nước quan tâm đến nông nghiệp, ưu tiên người nông dân là đúng, nhưng dường như chưa trúng.

“Chuỗi giá trị” hay “liên kết bốn nhà” vẫn còn là lý thuyết chứ chưa chạm đến phần lõi thực tế. Tư duy của các chương trình phát triển nông nghiệp hay nông thôn mới đang tiếp cận ở một góc tương đối hẹp: người nông dân. Và theo đó, chính sách mới chỉ giới hạn ở các khoản hỗ trợ cho sản xuất và nặng về trợ cấp.

Trong lúc đó, bối cảnh nông nghiệp hội nhập và cạnh tranh đã thay đổi nhanh chóng. Tiêu thụ được sản phẩm, với giá bao nhiêu, trở thành bài toán cốt yếu, chứ không phải đầu vào cho sản xuất. Quan trọng hơn, và cũng phức tạp hơn rất nhiều, nông thôn chưa được nhìn, chưa được định hướng phát triển để trở thành một không gian sống, không gian làm việc, mà trong đó, nông nghiệp chỉ là một mảnh ghép.

Tiếp cận chính sách như hiện nay đã không còn hợp lý. Động lực thật sự, những cái đầu kéo đích thực của phát triển nông nghiệp trong giai đoạn này phải là doanh nghiệp. Với hiểu biết về thị trường, kiến thức và kỹ năng về quản lý, chỉ có họ mới có đủ năng lực để “kéo” chuỗi giá trị nông nghiệp đi lên. Tiếc thay, trong bốn nhà, “nhà doanh nghiệp” chưa được đặt vào vị trí trung tâm trong các thiết kế chính sách. Đã thế, nói đến doanh nghiệp, chính quyền dường như lúc nào cũng ưu tiên cho các doanh nghiệp lớn chứ ít khi dành sự quan tâm đầy đủ cho những doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nhìn lại chặng đường đổi mới vừa qua, chúng ta chạy theo “công nghiệp hóa”, “hiện đại hóa” mà bỏ quên đi thế mạnh chính của mình là nông nghiệp. Thành thị là điểm đến hào nhoáng và đầy sức hấp dẫn cho những người trẻ may mắn và có cơ hội được học hành bài bản hơn. Nhà máy và khu công nghiệp hứa hẹn những cơ hội việc làm ổn định hơn cho những người trẻ còn lại. Nông nghiệp, ở nhiều làng quê, chỉ còn là nơi “ở lại” của những người “không thể ra đi”. Những gì tốt nhất của nguồn nhân lực đã chảy vào thành thị và công nghiệp hóa.

Nông thôn, không nói khu vực miền núi, kể cả vùng đồng bằng - trong một giai đoạn dài, vẫn bị chính sách tư duy như đối tượng “xóa đói giảm nghèo” chứ không phải là thế mạnh, động lực phát triển của đất nước.

Thế nhưng, thời thế nay đã khác. Chính sách công nghiệp hóa chỉ tạo được thành quả hạn chế là những khu công nghiệp, khu chế xuất, ngoài vai trò giải quyết công ăn việc làm cho một lực lượng lao động khá đáng kể, không đưa Việt Nam dịch chuyển lên phía trên của chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu. Sự thất bại của phát triển công nghiệp phụ trợ đã, đang và sẽ tiếp tục kìm hãm Việt Nam nằm ở phần giá trị gia tăng thấp của chuỗi. Bẫy thu nhập trung bình đang hiển hiện chứ không còn là nguy cơ nữa. Trong bối cảnh đó, nông nghiệp, một thế mạnh thực thụ của đất nước, lại trở thành cứu cánh, hứa hẹn một lối ra.

Nhưng cũng như thực tế phát triển hơn 30 năm qua đã chỉ ra, doanh nghiệp nhỏ và vừa mới là thế mạnh, mới là động cơ tăng trưởng phù hợp nhất cho Việt Nam. Điều đó, tôi tin rằng càng đúng trong lĩnh vực nông nghiệp. Đất đai, yếu tố cơ bản cần tính đến đầu tiên của sản xuất nông nghiệp luôn là vấn đề phức tạp, nhạy cảm và hàm chứa nhiều rủi ro tranh chấp. Trong điều kiện thực tế hiện nay, người nông dân hiện đang sở hữu hàng triệu mảnh vườn, thửa ruộng nhỏ lẻ sẽ dễ tìm được tiếng nói hợp tác và chia sẻ lợi ích với những doanh nghiệp nhỏ và vừa. Một cuộc chơi của thuần túy những “ông lớn” tiềm ẩn nhiều nguy cơ gạt những hộ nông dân cá thể ra ngoài lề phát triển.

Vì thế, rất mong những người làm chính sách học được những bài học đắt giá của chặng đường công nghiệp hóa vừa qua, để làm sao cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia vào lĩnh vực nông nghiệp thành một động cơ phát triển thực thụ. Các chính sách phát triển nông nghiệp khi xây dựng cần lấy doanh nghiệp nhỏ và vừa làm trọng tâm, làm ưu tiên số 1. Các công cụ chính sách không nên, và cũng không cần là những ưu đãi hay hỗ trợ. Cái doanh nghiệp thực sự cần là một môi trường kinh doanh minh bạch, thông thoáng, được cạnh tranh và đối xử công bằng, được bảo vệ về quyền sở hữu và quyền tài sản. Xa hơn, quan trọng hơn, nông nghiệp cần được nhìn như một mảnh ghép của nông thôn, đặt trong bối cảnh của đích đến là một nông thôn trở thành không gian sống, một môi trường sống có chất lượng, dựa vào nền tảng lao động nông nghiệp bền vững và có thu nhập xứng đáng.

 

Theo: Thesaigontimes.vn

Các bài liên quan :

» Thời tiết “đỏng đảnh”, bệnh nhi mắc bệnh hô hấp nhập viện gia tăng

Trong những ngày qua, số lượng bệnh nhi tăng khoảng 25%, trong đó chủ yếu là các bệnh liên quan đến đường hô hấp.

» Thủ tướng nói về Biển Đông khi tiếp tướng Trung Quốc, Indonesia

Tiếp Bộ trưởng Công an Trung Quốc Quách Thanh Côn và Phó Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia Indonesia Syafruddin, Thủ tướng Nguyễn Xuân...

» Bí thư xã quan hệ “không trong sáng” với nữ Bí thư đoàn

Bí thư Đảng ủy xã và nữ Bí thư Đoàn xã ở tỉnh Quảng Nam bị cách chức vì có quan hệ bất chính.

» Vụ người đàn ông chết trong thang máy: Lỗi người giao hàng?

 Công an quận 1, TP HCM vừa có kết luận ban đầu về vụ người đàn ông rơi thang máy xuống đất tử vong tại tòa nhà Kumho,...

» BlackBerry DTEK60 sẽ có giá 14.9 triệu tại Việt Nam, tháng 10 có hàng?

BlackBerry có vẻ như không muốn lặp lại sai lầm của Priv với DTEK60



Các bài chuyên mục đã đăng:


Powered by Callbuy.vn

Đăng Nhập